Feiten
- Het kabinet heeft op 29 augustus 2026 excuses aangeboden aan ruim 20.000 jongeren die de afgelopen twintig jaar in de gesloten jeugdzorg hebben gezeten.
- Minister Mirjam Sterk bood namens de ministeries van Volksgezondheid en Justitie, Jeugdzorg Nederland en de Vereniging Nederlandse Gemeenten excuses aan voor het gebrek aan veilige plekken en goede zorg.
- Tienduizenden jongeren kregen te maken met een strenge en onderdrukkende leefomgeving waarin fysiek, mentaal en soms seksueel geweld voorkwam. Driekwart van hen ontwikkelde extra psychische klachten, aldus Stichting Het Vergeten Kind.
- Slachtoffers melden vernederingen zoals het kapotslaan van eieren op het hoofd, het afsluiten van water zodat de wc niet kon worden doorgetrokken en collectieve straffen voor de groep bij flauwvallen. Jongeren voelden zich alsof ze in de gevangenis zaten, terwijl ze niets verkeerd hadden gedaan.
- Kaylee van Tilburg (26) werd bij binnenkomst 20 uur per dag opgesloten in de isoleercel en moest vrijheid opbouwen via goed gedrag. Anne Krijtenburg (21) ervoer onterechte fixatie die niet werd gerapporteerd en een toxische werkcultuur zonder collegiale aanspraak op misstanden.
- Gunou Mahmoud (25) werd gestraft met isolatie voor flauwvallen door een lichamelijke aandoening en PTSS-verschijnselen werden gezien als gedragsproblemen. Ex-bewoners melden extra psychische klachten, herbelevingen en moeite met vertrouwen in hulpverleners na hun verblijf.
- Minister Mirjam Sterk (CDA) bood excuses aan met de woorden: 'We hebben jullie niet genoeg veiligheid en passende zorg kunnen bieden... Het spijt ons.' Ze erkende dat de excuses 'eigenlijk te laat' komen en dat velen beschadigder uit de zorg kwamen.
- Ervaringsdeskundige Jason Bhugwandass publiceerde twee rapporten over misstanden in ZIKOS-afdelingen, de zwaarste vorm van gesloten jeugdzorg. Zeven jongeren uit deze afdelingen leven inmiddels niet meer na vernedering, hardhandige aanpak en urenlang isolement.
- Instellingen boden drie maanden geleden al excuses aan voor de zwaarste vorm ZIKOS en er is 12 miljoen euro beschikbaar gesteld voor nazorg. Volgens slachtoffers komt dit neer op slechts 200 à 300 euro per persoon.
- Ervaringsdeskundigen en nabestaanden ontvangen de excuses met gemengde gevoelens; sommigen noemen het onvoldoende. Onderzoeker Jason Bhugwandass, zelf voormalig bewoner, stelde dat de excuses en het bedrag onvoldoende en niet oprecht zijn.
- Jongeren werden soms naar jeugdgevangenissen gestuurd bij tekort aan bedden en kregen te maken met geweld en sporadisch seksueel misbruik.
- De gesloten jeugdzorg wordt per 2030 afgebouwd, maar goede alternatieven ontbreken nog en honderden jongeren verblijven tijdelijk op vakantieparken. Nog 350 jongeren verblijven in gesloten jeugdhulp met een capaciteit van 467 plaatsen.
Nieuwsmedia analyses
"Honderden jongeren verblijven tijdelijk op vakantieparken omdat goede alternatieven ontbreken."
"De gesloten jeugdzorg wordt per 2030 afgebouwd."
"Ervaringsdeskundige Jason Bhugwandass publiceerde twee rapporten over misstanden in ZIKOS-afdelingen, de zwaarste vorm van gesloten jeugdzorg."
"De gesloten jeugdzorg wordt per 2030 afgebouwd, maar goede alternatieven ontbreken nog."
Meningen:
"Gunou Mahmoud (slachtoffer): Voor mij is het een leeg excuus en te laat. Ik zou ook meer financiële compensatie willen. De in totaal 12 miljoen euro die nu voor nazorg beschikbaar is gesteld, is niet genoeg. En er zitten vandaag nog steeds kinderen in gesloten opvang."
"Peer van der Helm (hoogleraar onderwijs en zorg aan de Universiteit van Amsterdam): Het is allemaal heel erg hypocriet. Dit gebaar is puur voor de bühne. Ik zal er dan ook niet bij zijn. Het is wetenschappelijk aangetoond dat gesloten jeugdzorg niet werkt en toch gaan ze er nog mee door."
"Gunou Mahmoud (slachtoffer): Ik vond het een shitshow. De minister keek ons niet eens aan. Het leek wel een ingestudeerd toneelstukje."
"Ruim 20.000 jongeren zaten de afgelopen twintig jaar in de gesloten jeugdzorg met onveilige omstandigheden, geweld en soms seksueel misbruik."
"Minister Mirjam Sterk (CDA) erkende dat de excuses 'eigenlijk te laat' komen en dat velen beschadigder uit de zorg kwamen."
Meningen:
"Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport Mirjam Sterk (CDA): Wij bieden excuses aan voor het leed dat jullie hebben geleden. Het was en is niet jullie schuld. Velen van jullie kregen geen passende behandeling. Binnen het jeugdzorgstelsel was hier onvoldoende aandacht en ruimte voor. En als je je gevoelens uitte, kon dat leiden tot het inperken van je vrijheid."
"Onderzoeker en ervaringsdeskundige Jason Bhugwandass: Ik geloof niet dat dit oprecht is. De afgelopen tweeënhalf jaar heeft nauwelijks wat opgeleverd. En de 12 miljoen euro, op het aantal jongeren dat slachtoffer is geweest, is 200 à 300 euro per persoon. Dat is veel te weinig."
"Ervaringsdeskundige Anne Krijtenburg: Jongeren verdienen deze excuses. Hopelijk is dit voor veel van ons een stap naar erkenning en herstel, en voor de politiek en de zorg een wake-up call. Het is absoluut niet voldoende, er moet gekeken worden naar individuele compensatie."
AI’s zoeken constant naar nieuwe bronnen, feiten en updates; daardoor is een artikel niet tot op de minuut volledig te controleren. Feiten en meningen staan apart. Origineel artikel bekijken kan via “Bekijk artikel”.
