Feiten
- Op 23 juni 2026 nam de Tweede Kamer een motie van JA21 aan, gesteund door regeringspartijen, die de IND oproept ondanks ontbrekende wettelijke grondslag door te gaan met het uitlezen van smartphones van asielzoekers.
- De IND stopte enkele weken geleden met deze praktijk wegens onvoldoende juridische basis, nadat de Raad van State meermaals oordeelde dat het een vergaande inbreuk op het privacyrecht vormt zonder wettelijke grondslag.
- De Inspectie Justitie en Veiligheid concludeerde dat ook het vragen van toestemming in een afhankelijkheidsrelatie het privacyrecht schendt.
- De praktijk, waarbij foto's en contacten worden gecheckt om het vluchtverhaal te verifiëren, wordt door een Kamermeerderheid inclusief VVD en CDA gezien als noodzakelijk om te voorkomen dat asielzoekers met iets te verbergen worden aangetrokken.
- Asielminister Bart van den Brink werkt aan een wetswijziging en belooft een wetsvoorstel na de zomer, maar de Kamer eist voortzetting van de oude praktijk.
- VVD'er Ulysse Ellian noemt het "echt ongelofelijk" dat dit niet eerder kan en stelt dat nationale veiligheid evident in het geding is.
- Een CDA-bewindsman benadrukt dat advies van de Autoriteit Persoonsgegevens nodig is, terwijl JA21'er Diederik Boomsma niet begrijpt waarom de AP geen spoedadvies kan geven.
Analyses & meningen
"IND neemt per 12 juni taken DISA over en onderzoekt niet zonder wettelijke basis."
"DISA screent voor identificatie en risicosignalen zoals extreem geweld of wapens."
Geen meningen
Meningen:
"Meerderheid voor JA21-plan: IND moet telefoons asielzoekers blijven uitlezen, ook als dat wettelijk niet mag"
"Toestemming van asielzoekers is onvoldoende omdat zij afhankelijk zijn van de overheid en dit de asielprocedure kan schaden."
"Zorgen over nationale veiligheid: info over wapens kan niet worden gebruikt voor vervolging zonder basis."
Geen meningen
"De motie van JA21 wordt gesteund door een meerderheid, inclusief VVD en CDA."
"De Raad van State oordeelde dat uitlezen zonder wettelijke basis het privacyrecht schendt."
Geen meningen
"Praktijk checkt foto's en contacten om vluchtverhaal te verifiëren."
"Motie komt van JA21 en wordt gesteund door regeringspartijen."
Geen meningen
Meningen:
""Een zoveelste voorbeeld van de aantasting van de democratische rechtsstaat is de motie die de Tweede Kamer dinsdag 23 juni 2026 aannam waarin de regering werd opgeroepen het legaliteitsbeginsel te schenden en een uitspraak van de hoogste rechter te negeren.""
""Veel mensen zullen hun schouders ophalen; het gaat niet over mij, het gaat over ‘asielzoekers’. Of die zeggen dat de rechten van mensen die bescherming vragen minder belangrijk zijn dan het belang van nationale veiligheid... Er zullen ook mensen juichen omdát het over asielzoekers gaat. Het past in het kader van jarenlange ontmenselijking van mensen die bescherming vragen, de Ander.""
""Maar als de overheid zich niet aan de wet hoeft te houden en willekeurig uitspraken kan negeren van onafhankelijke rechters die de overheid aan de wet en aan de grondbeginselen van de democratische rechtsstaat willen houden, dan raakt dat ons allemaal. Een beetje schending van grondrechten mag niet.""
"De Vreemdelingenwet biedt geen voldoende grondslag volgens de Raad van State."
"Motie noemt stoppen 'onverantwoord, riskant en schadelijk' voor veiligheid en belangen Nederland."
Geen meningen
Meningen:
"VVD’er Ulysse Ellian vindt het „echt ongelofelijk” dat het niet eerder kan."
"„Hier is de nationale veiligheid gewoon evident in het geding.”"
"„Dit moet gewoon geregeld worden”, zei Diederik Boomsma van JA21."
Meningen:
"VVD'er Ulysse Ellian vindt het "echt ongelofelijk" dat het niet eerder kan."
"Diederik Boomsma van JA21: "Dit moet gewoon geregeld worden"."
"VVD'er Ulysse Ellian: "Hier is de nationale veiligheid gewoon evident in het geding.""
Meningen:
""Hier is de nationale veiligheid gewoon evident in het geding.""
""Dit moet gewoon geregeld worden.""
""Desnoods een paar nachtjes wil doorhalen.""
"De motie betreft het screenen van mobiele telefoons van asielzoekers zonder toestemming van de eigenaar."
"De Inspectie Justitie en Veiligheid stelt dat toestemming vragen in een afhankelijkheidsrelatie het privacyrecht ook schendt."
Geen meningen
"De motie komt van de Tweede Kamer en betreft het screenen van mobiele telefoons van asielzoekers zonder toestemming van de eigenaar."
"De Inspectie Justitie en Veiligheid stelt dat toestemming vragen in een afhankelijkheidsrelatie het privacyrecht ook schendt."
Geen meningen
"De motie komt van de Tweede Kamer en betreft het screenen van mobiele telefoons van asielzoekers zonder toestemming van de eigenaar."
"De Inspectie Justitie en Veiligheid stelt dat toestemming vragen in een afhankelijkheidsrelatie het privacyrecht ook schendt."
Geen meningen
