Feiten
- Toezichthouders TIB en CTIVD hebben forse kritiek op de nieuwe Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. In hun rapporten stellen zij dat de bevoegdheden van de AIVD en MIVD te ruim worden uitgebreid terwijl de controle juist afneemt.
- Volgens het wetsvoorstel mogen de diensten bulkbestanden met data van burgers doorzoeken met AI zonder voorafgaande toestemming van een onafhankelijke rechter of toezichthouder. Daarnaast maakt de wet het mogelijk een hele organisatie aan te wijzen als evidente tegenstander, waardoor de diensten een jaar lang iedereen kunnen onderzoeken die daarmee in verbinding staat.
- Het kabinet wil de diensten meer ruimte geven omdat de dreiging toeneemt en tegenstanders slimmer en sneller worden. De colleges erkennen dat de geopolitieke situatie ingrijpend is veranderd, maar vinden dat het kabinet doorslaat en vrezen voor de democratische rechtsorde.
- CTIVD-voorzitter Hugo Hillenaar waarschuwt dat de democratische rechtsorde door de herziening van de wet niet zelf in de gevarenzone mag komen. Diensten krijgen meer mogelijkheden om grote hoeveelheden gegevens te verzamelen en te verwerken, AI en automatisering in te zetten en gegevens langer te bewaren.
- CTIVD en TIB worden samengevoegd tot één toezichthouder waarbij dertig procent van de leden verdwijnt en de toezichthouders financieel worden beperkt. Tech-expert Bert Hubert spreekt van een enorme versoepeling en verruiming van de operationele mogelijkheden van de diensten en noemt vooral de ruimere mogelijkheden om AI op grote schaal in te zetten zorgelijk.
- De omvang van de vijftig pagina's tellende reactie toont dat de zorgen groot zijn. De toezichthouders zijn enorm onthutst maar schrijven dat beleefd.
Nieuwsmedia analyses
"Het kabinet wil de diensten meer mogelijkheden geven omdat de dreiging toeneemt en tegenstanders slimmer en sneller worden."
"De toezichthouders maken zich zorgen over bulkdata die met AI doorzocht mogen worden terwijl de sets nog niet zijn goedgekeurd om door mensen doorzocht te worden."
"De nieuwe Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten is niet in balans, waarschuwen toezichthouders CTIVD en TIB."
"Diensten krijgen meer mogelijkheden om grote hoeveelheden gegevens te verzamelen en te verwerken, AI en automatisering in te zetten, en gegevens langer te bewaren."
Meningen:
"Redactie DDS: De nieuwe inlichtingenwet creëert een almachtige controlestaat en sloopt de privacy van burgers."
"Redactie DDS: Het kabinet bouwt een surveillancenetwerk om iedere burger onder de duim te houden."
"Redactie DDS: De Tweede Kamer moet het wetsvoorstel per direct naar de prullenbak verwijzen."
AI’s zoeken constant naar nieuwe bronnen, feiten en updates; daardoor is een artikel niet tot op de minuut volledig te controleren. Feiten en meningen staan apart. Origineel artikel bekijken kan via “Bekijk artikel”.
